Hey
ik ben Marianne

Thuis in twee werelden

Als geadopteerde uit Java, opgegroeid in Nederland, dacht ik te weten wat ik zou voelen toen ik voor het eerst terugging naar mijn geboorteland. Ik verwachtte emotie bij de plek van het kindertehuis, misschien nostalgie, of vage herinneringen die plots helder zouden worden.

Maar wat ik vond, was iets anders – en veel dieper. Ik vond herkenning in alledaagse momenten. In de manier waarop mensen met elkaar spraken: zacht, observerend, zonder haast. In hun acceptatie van hoe het leven zich ontvouwt. Het voelde alsof ik op dezelfde golflengte was, zonder woorden.

In Nederland voel ik soms dat bepaalde eigenschappen van mezelf tekortkomingen zijn: niet meteen overal een mening over hebben,

conflict liever vermijden, harmonie verkiezen boven gelijk hebben en voortdurend op zoek naar innerlijke balans. In onze directe, prestatiegerichte en individualistische cultuur worden zulke eigenschappen al gauw gezien als passiviteit of zwakheid. Maar in Java betekenen ze precies het tegenovergestelde. Daar worden bedachtzaamheid en aandacht voor anderen gezien als wijsheid - je wordt als volwassen beschouwd als je kalem bent (rustig), bisa rasa (je gevoelens én die van anderen beheerst), en bisa meneng (zwijgen als dat beter is). Rust wordt er gezien als een diepere manier van leven.

Soms voel ik me in Nederland gewoon 'anders'. Niet minder, niet meer – gewoon anders. Nu begrijp ik dat dit gevoel wijst naar iets bijzonders: een innerlijk kompas dat ergens anders geworteld is. Voor mij vormen rasa en nrimo dat kompas, twee kernbegrippen uit Kejawen.

Kejawen is geen religie met strikte regels, maar een Javaanse levensfilosofie, een manier van leven waarin innerlijke rust, balans en verbondenheid centraal staan.

Rasa laat zich moeilijk vertalen. Het is meer dan gevoel of intuïtie; het is een manier van waarnemen waarbij je niet alleen hoort wat gezegd wordt, maar ook voelt wat niet wordt uitgesproken. Rasa is diepte die je niet ziet, maar voelt; aandacht die niet alleen kijkt, maar ook oppikt wat niet wordt gezegd.

Nrimo betekent 'acceptatie van wat komt', maar gaat verder dan berusting. Het is een innerlijke overgave aan het leven zoals het zich ontvouwt, zonder passief te worden. Nrimo helpt rust te bewaren, ruimte te geven aan wijsheid en verbondenheid, en maakt het mogelijk om met aandacht te handelen.

Misschien is dat waarom ik me in Java zo begrepen voelde: er was een kejawen-resonantie, alsof mijn ziel zich iets herinnerde wat mijn hoofd nooit geleerd had.

Het bijzondere is dat ik Java verliet toen ik slechts twee maanden oud was. Hoe kan je je dan thuis voelen op een plek waar je nauwelijks bewust bent geweest? Misschien zitten bepaalde ritmes en manieren van zijn dieper dan bewuste herinneringen. Misschien herken je iets in je DNA, je temperament, of in hoe je van nature reageert op anderen.

Een ding is me wel duidelijk geworden. Je hoeft niet op Java te wonen of de taal te spreken om deze waarden te dragen. Bij mij zit het in aangeboren gevoeligheid voor harmonie en subtiliteit, in een natuurlijke acceptatie van het leven zoals het komt en in een onverklaarbare klik met deze voorouderlijke waarden.

Nederland blijft mijn thuis. Het is het land waar ik ben gevormd, waar mijn kansen liggen, waar mijn leven is en waar ik mensen liefheb. Maar nu weet ik dat ik twee ‘thuizen’ heb: het ene waar ik ben geworden wie ik ben, het andere waar bepaalde delen van mijn wezen hun oorsprong vinden.

Ik ging naar Java om antwoorden te vinden over mijn verleden, maar vond iets waardevollers: acceptatie van mijn heden.

Terug naar mijn roots ging verder dan een zoektocht naar mijn biologische familie of een fysieke plek om te eren. Het bracht de innerlijke wijsheid die al door mijn voorouders werd geleefd bij mij weer aan het licht.

De uitdaging is die kejawen-manier van zijn mee te nemen in mijn Nederlandse leven. Voor mij betekent het dat ik het leven laat zijn zoals het is, terwijl ik toch actief mijn weg ga – een subtiele balans tussen overgave en doen. Ik wil mijn bedachtzaamheid zien als kracht, mijn balans als wijsheid en mijn observerende aard als gave.